در این مقاله با بهره گیری از روش پیمایش و با استفاده از ابزار پرسشنامه با هدف بررسی نگرش طلاب به هجرت از قم، رابطه آن با عوامل مؤثر بر پذیرش نقش‌های اجتماعی آنان را بررسی کرده است.

با وجود افزایش کمی طلاب حوزه های علمیه پس از انقلاب اسلامی، آمارها حاکی از کمبود روحانی در مناطق بسیاری از کشور است بخشهایی از مناطق شهری و روستایی به جز ایام موسمی تبلیغی ماه رمضان و محرم در سایر ایام سال از حضور روحانیون محروم اند.

تمرکز بیش از حد بر منابر و سخنرانی‌های رسمی، باعث شده است که ارتباط چهره به چهره و صمیمانه با مردم کمرنگ شود. بسیاری از مردم، روحانیان را افرادی دور از دسترس و غرق در مسائل انتزاعی می‌دانند که قادر به درک مشکلات و دغدغه‌های روزمره آن‌ها نیستند.

هجرت گروهی، ضعف‌های فردی را جبران می‌کند و باعث هم‌افزایی توانمندی‌ها، افزایش انگیزه‌ها و خلاقیت و ابتکار می‌شود. این شیوه از هجرت با محوریت افراد شاخص، چنین حسنی را دارد که دانش‌آموختگان حوزوی از پیشرفت تحصیلی باز نمانند و جلوِ هجرت دیگر طلاب را هم به سمت قم بگیرد.