سنجش دینداری و رصد وضعیت دینی جامعه از طریق مطالعات طولی، یکی از اهداف پژوهشی سازمان تبلیغات اسلامی است. به همین دلیل، طی یک دهه گذشته کوششهای زیادی انجام شده است تا به مدلی برای سنجش دینداری دست پیدا کنیم که مجموعه نظرات کارشناسان و محققان حوزه علوم اجتماعی مرتبط را همراه خود داشته باشد.
برای نیل به این هدف، ابتدا در سال ۱۳۸۴ طرحی با عنوان «سنجههای دینداری در تحقیقات پیشین» انجام شد که بر مبنای آن، تمامی تحقیقاتی که گویههای قابلقبولی در زمینه دینداری داشتند، جمعآوری شدند و ماحصل این پژوهش در قالب کتاب «سنجههای دینداری در ایران» انتشار یافت.
در مرحله دوم، با بررسی گویهها و مقیاسهای منتشرشده در کتاب مذکور، پرسشنامه اولیه تهیه شد که در سال ۱۳۸۶، در پژوهشی با عنوان «آزمون سنجههای دینداری در ایران»، در یک تحقیق پیمایشی به محک تجربه گذاشته شد. این پرسشنامه با ۱۵۷ متغیر و سیزده مقیاس، در پنج شهر مرکز استان کشور مورد آزمون قرار گرفت.
پژوهش سال ۱۳۸۶، وزن و اعتبار سؤالات سنجش دینداری را از لحاظ آماری برای ما مشخص ساخت و در نهایت، راه برای انجام پژوهشی ملی برای سنجش دینداری در کشور فراهم شد.
در سال ۱۳۸۹، پیمایش ملی «سنجش دینداری ایرانیان مسلمان» با حدود ۱۸۰۰۰ نمونه در مناطق شهری و روستایی ۳۰ استان کشور انجام شد که گزارش آن در سال ۱۳۹۰ ارائه شد.
از ویژگیهای مهم آن گزارش این بود که خروجی آن در قالب سه گزارش ملی، شامل گزارش کل مناطق شهری و مناطق روستایی، و همچنین سی گزارش استانی و ده گزارش کلانشهرها، مجموعاً در ۴۳ مجلد ارائه شده است.
همچنین، در این طرح به مناطق روستایی، در کنار مناطق شهری ــ که غالباً پیمایشها معطوف به آن مناطق بودهاند ــ توجه ویژهای شده است.
فایل pdf کامل مقاله را از لینک زیر دانلود نمایید.
یافتههای پیمایش ملی «دینداری ایرانیان» - سازمان تبلیغات اسلامی - سال 1395
یافتههای پیمایش ملی «دینداری ایرانیان» - سازمان تبلیغات اسلامی - سال 1395